ACT’TA SARKAÇ METAFORU: KONTROL YERİNE KABUL

✍? Betül Cengiz | Psikolojik Danışman

Hayatımızda hissettiğimiz duygular genellikle iki uç arasında gidip gelir. Bir tarafta hissetmek istediğimiz duygular vardır; mutluluk, huzur, sevgi… Diğer tarafta ise hissetmekten kaçındığımız duygular; kaygı, öfke, hüzün… Kabul ve Adanmışlık Terapisi (ACT) bu doğal salınımı anlatmak için güçlü bir metafor kullanır: sarkaç.

Sarkacı Kontrol Etmeye Çalışmak
Bir sarkacı sadece istediğimiz yöne doğru itmeye çalıştığımızda, bıraktığımız anda hızla diğer tarafa savrulur. Duygularımız da benzer şekilde işler.
• Ne kadar çok “hep mutlu olayım” diye çabalarsak,
• O kadar çok kaygı, öfke veya üzüntüye savrulduğumuzu fark ederiz.
Çünkü duyguları kontrol etme çabası, aslında onları daha güçlü hale getirir.

ACT’ın Öğretisi: Kabulün Gücü
ACT bize duygularla mücadele etmek yerine onları kabul etmeyi öğretir. Sarkacı zorla durdurmaya çalışmak yerine, onun salınımına izin verdiğimizde zamanla kendi kendine yavaşladığını görürüz. Duygular da aynen böyledir: Onlara yer açtığımızda, kontrol etme yükünden özgürleşiriz.
Kabul etmek; acının tamamen yok olacağı anlamına gelmez ama acının hayatımızı yönetmesini engeller. Böylece, kendi değerlerimize uygun bir yaşam kurabilmek için alan kazanırız.

Gündelik Hayatta Sarkaç Metaforu
• Kaygılandığınızda, kaygıyı yok etmeye çalışmak yerine onun varlığını fark edin.
• Öfkelendiğinizde, öfkenin geçip gitmesini hızlandırmaya çalışmak yerine ona eşlik edin.
• Hüzün hissettiğinizde, hüznü bastırmak yerine ona da yaşamda bir yer açın.
Böylece duygularınızla daha dengeli bir ilişki kurabilir, içsel özgürlüğünüzü artırabilirsiniz.

ÇÖZÜM: Kontrol Değil, Kabul
ACT’ın sarkaç metaforu bize şunu hatırlatır:
➡ Duyguları kontrol etmeye çalıştıkça, daha çok savruluruz.
➡ Duygulara izin verdiğimizde, denge ve özgürlük kendiliğinden ortaya çıkar.
Hayat bir sarkaç gibi… Onu zorla yönetmeye çalışmak yerine, doğal salınımına alan açmak daha huzurlu bir yaşamın kapılarını aralar.