Hayatını Kaçırdığını Hissetmek: Kıyaslama ve Kendi Hikayemiz

✍ Psk. Dan. Bilge Künkcü

Hayatını kaçırmış gibi hissediyor olabilirsin. Belki de bir süredir, başkalarının başarılarını izlerken kendi hayatının yavaşlığını düşünüyor, hatta başarısızlık duygusuyla mücadele ediyor olabilirsin. Yalnız değilsin. Bu durumun evrimsel ve psikolojik pek çok sebebi var.

Kıyaslamak Doğamızın Bir Parçası
Sosyal kıyaslama, insan doğasının temel bir parçasıdır. İnsanlar olarak devamlı kendimizi ve yeteneklerimizi değerlendirmek için kıyaslama eğilimindeyiz. Bu durum, benlik algımızı oluşturmamıza ve sosyal normlara uyum sağlamamıza yardımcı olan doğal bir süreçtir. Ancak günümüzde bu doğal eğilim, hiç olmadığı kadar yoğun bir uyaran bombardımanı altında. Atalarımıza kıyasla kıyaslayacak çok fazla içerik var. Sosyal medya platformları ve dijital çağ, etrafımızı kıyaslayacak sonsuz sayıda "mükemmel" anla, başarıyla ve hikayeyle dolduruyor.

Kıyaslamak Yorucu Döngüye Dönüştüğünde
Kıyaslama doğal bir eğilim olmaktan çıkıp yorucu bir döngüye dönüştüğünde, altında yatan ve kıyaslama halini sağlıksız bir hale getiren psikolojik sebepleri görmezden gelemeyiz. Bu durum, aynı zamanda şemalarımızla ve otomatik düşünce kalıplarımızla yakından ilişkilidir.
Şemalar, dünyaya ve kendimize dair sahip olduğumuz temel inançlardır. Örneğin, başarısızlık şeması kişinin kendini hayata karşı başarısız hissetmesine neden olur ve hiçbir zaman başarılı olamayacağına dair inancını belirtirken yüksek standartlar şeması her konuda kendinden yüksek beklentiler içinde olmayı ve bu beklentilere hiç ulaşamadığı için kendine karşı eleştirel bir tutum sergilemeyi ifade eder. Kıyaslama eylemi, bu şemaların tetiklenmesine yol açabilir.
Zihnimiz, dışarıdan gelen başarıları otomatik olarak kendi değerini sorgulamak için bir "kanıt" gibi kullanabilir: Bir arkadaşımızın terfi aldığını gördüğümüzde, planlayıp gerçekleştiremediğimiz o tatil fotoğraflarına bakarken, sahip olmayı arzuladığımız ama bir türlü olamadığımız o ilişkiyi gördüğümüzde, altta yatan "yetersizlik düşüncesi" tetiklenir ve bu duruma "ben yeterli değilim, bu yüzden bunu başaramıyorum" gibi bir otomatik düşünce eşlik eder.
Algıladığımız mükemmellik genellikle yalnızca seçilmiş bir kareden ibaretken, zihnimiz bunu kendi yetersizliğimizin bir kanıtı olarak kabul eder.

Yolculuğunun Benzersizliğini Görmek ve Kendine Şefkatle Yaklaşmak
Kendi eşsiz yolculuğunu kabullenmek, bu durumu değiştirmenin ilk adımıdır. Herkesin hayatı, kendine özgü bir zaman çizelgesinde ve kendine özgü yolunda ilerler. Başkalarının başarıları, onların hikayesidir, bizim başarısızlığımıza kanıt değil. Kendi değerini kendi temel değerlerinde aramak ve aslında bizim için neyin önemli olduğunu keşfetmek bu yolculukta atılacak önemli adımlardan biri. Kendine şefkat göstermeyi ve eşsiz yolculuğuna saygı duymayı öğrenmek, içindeki yetersizlik hissinin gücünü elinden alacaktır. 

05375963681
Karşıyaka/İzmir
Daha Fazla Bilgi İçin: ekapsikoloji.com

#Kıyaslama #Yetersizlik #Şematerapi #BDT #Karşıyaka #EkaPsikoloji